O denizaltı Karadeniz’e nasıl geldi?

Geçtiğimiz günler hem gazetemizde hem de neredeyse tüm gazetelerde ayını keşfin haberi vardı. Kandıra açıklarında Alman ordusu tarafından 2. Dünya Savaşı’nda kullandığı denizaltı bulunmuştu.

Aslında bulunan bu denizaltının keşfi yeni değil. Alman denizaltısı, Türk Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’nın arama ve kurtarma gemisi TCG Akın tarafından 2019 yılında keşfedildi. Bağırganlı açıklarında 40 metre derinlikte yapılan keşif, o dönem büyük bir ilgi ile karşılanmıştı.

Türkiye 2.Dünya Savaşı sırasında tarafsız kalmıştı. Almanların denizaltıları boğazlardan geçirmesi mümkün değildi. Peki o denizaltılar nasıl Karadeniz’e girdi? İşte Karadeniz’de dolaşan Hitlerin denizaltıları…

2. Dünya Savaşı’nın olanca hızıyla devam ettiği günlerde, Avrupa’yı yangın yerine çeviren Adolf Hitler, gözünü doğuya, o zamanki adıyla Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'ne çevirmişti.

22 Haziran 1941’de 3 milyon Alman askeri taarruza geçti. Bu cephede hedef, zengin doğal kaynaklar, özellikle de petroldü. Barbarossa olarak adlandırılan bu harekatta Hitler, sadece kara birliklerinin hücumuyla Rusları dize getireceğine inandırılmıştı.

Almanlar hızlı bir ilerleyişle Karadeniz kıyılarını işgal etmiş, Taupse’ye kadar ilerlemişti. Ama Karadeniz’de kıyıları kontrol altına alacak ve ikmal yollarını koruyabilecek Alman deniz kuvveti yoktu.

Karadeniz’e giriş kapalıydı ve geçiş bileti İkinci Dünya Savaşı'nda tarafsız olan Türkiye’nin elindeydi. Türkiye, Montrö Sözleşmesi gereğince Karadeniz’e tek ulaşım yolu olan Çanakkale ve İstanbul boğazlarını askeri gemilere kapatmıştı. Sessiz ve derinden ilerleyen denizaltıların gizli geçişlerini engellemek için de su altına manyetik hatlar döşemişti. Alman hükümeti, Türkiye’den önce boğazları, denizaltı geçişine açmasını istedi. Türkiye'nin cevabı olumsuz oldu.

Almanlar bu kez kendi yapımları olan Türk denizaltıları Atılay, Saldıray ve Yıldıray’ı satın almak istedi. Savaşın dışında kalmaya kararlı Türk hükümeti, tarafsızlığına gölge düşürecek bu isteği de geri çevirdi.

Almanlar için seçenekler azalıyordu. Çaresiz kalan Almanlar, çılgınca bir planı uygulamaya karar verdi. Kuzey Denizi'nden Karadeniz'e denizaltılar karadan taşınacaktı. Donanma üssü Kiel’den Müttefik Romanya’nın Köstence limanına kadar olan rota, Avrupa’daki nehirleri kullanılarak toplam 3 bin 500 kilometrelik bir mesafe demekti.

Almanlar bu sıra dışı bir yolculuk için, donanmanın en küçük ve en hafif denizaltılarından olan tip 2’leri seçti. Bu özel görev için önce tip 2 B sınıfı 6 denizaltı seçildi. 30. filotilla olarak adlandırılan U-9, 18, 19, 20, 23 ve 24 denizaltıların taşınabilmesi için mühendislik bilgisi gerektiren karmaşık bir dizi işlem gerekiyordu. Gemilerin boyutları küçük olsa da tek parça taşınmaları mümkün değildi. Bu yüzden Almanlar ilk iş olarak denizaltıları parçalara ayırmaya karar verdi. Sökülen parçalar römorkörlerin çekeceği özel olarak hazırlanmış dubalara yerleştirildi.

1942 baharında ilk grup 3 denizaltı denizaltı parçaları, Elbe ve Tuna nehirleri kullanılarak taşındı. 2 nehir arasında kalan 300 kilometrelik mesafede ise denizaltılar karadan ilerletildi. 6 Alman denizaltısının Romanya’nın Köstence limanına taşınması 11 ay içinde gerçekleşti.

Tekrar monte edilen denizaltılar, Ekim 1942’den itibaren Karadeniz’in tehlikelerle dolu azgın sularına açıldı. Alman denizaltıları, 1 buçuk yıl boyunca 56 operasyon düzenledi ve toplam 45 bin 426 tonluk 26 gemi batırdı.

Denizaltıların başarıları, Rusların Karadeniz’deki üstünlüğünü bitirse de bu, geç kalmış bir başarı oldu. Alman kuvvetlerin karada yok oluşu başlamış, savaş çoktan kaybedilmişti. 1944 yazında Romanya savaşta saf değiştirdi. Sovyet ordusu, denizaltıların tek üssü olan Köstence’ye girdi ve 6 denizaltıdan üçünü, U9,18 ve 24’ü kullanılamaz hale getirdi.

3 denizaltı, U19, 20 ve 23 ise limansız ve desteksiz kalmıştı. Karadeniz’de kapana sıkışan denizaltılardan U23'ün Komutanı Rudolf Arendt, bu durumlarını çuvala koyulmuş kedilere benzetiyordu.

Almanlar, denizaltıların Sovyetlerin eline geçmemesi için tekrar Türk hükümetiyle temasa geçti. Bu kez denizaltılarını, personelin iadesi karşılığında teslim etmek istiyorlardı. Tarafsızlık konusunda hassas olan Türkiye’nin cevabı yine olumsuz oldu.

Donanma komutanlığına yükselen Büyük Amiral Karl Dönitz, başka çaresi kalmadığını anlamıştı.  Denizaltı komutanlarına batırma ve Türkiye’de karaya çıkma emri gönderdi. Emre göre askerler Anadolu topraklarında güneye inecekler ve Ege’deki Alman gemileriyle irtibat kuracaklardı.

3 Denizaltı 9 Eylül 1944’de Türk kıyılarına yakın bir noktada buluştu. Komutanlar, denizaltılarını batıracakları noktaları tespit etti. U19 Karadeniz Ereğli, U20 Sakarya Karasu açıklarında batırıldı. Rudolf Arendt’in U23 için seçtiği nokta ise Ağva açıklarıydı.

Alman denizciler için asıl zorluk bundan sonra başlayacaktı. Denizciler, hiç bilmedikleri bir ülkede karaya çıkmışlardı. Gruplara ayrılan sarışın, mavi gözlü ve kısa pantolonlu askerlerin fark edilmesi uzun sürmedi. Karaya çıktıklarının ertesi günü yakalandılar.

Türkiye, Birinci Dünya Savaşı’nda müttefiki olan Alman askerlerine ihtimam gösterdi. Almanlar, önce Beyşehir, ardından Isparta’daki özel kampta 2 yıl boyunca misafir edildiler. Beyşehir’de 8 ay kalan ve Kızılay’ın aylık maaş bağladığı askerler, günlük yaşama da katkıda bulunuyorlardı. Kimi hastanede doktorluk yapıyor, kimi ayakkabı üretiyor, kimi de fabrika ve atölyelerde bozulan makinaları tamir ediyordu.

Dünyayı kan gölüne çeviren savaş, Eylül 1945’te bitti. Alman denizaltıcılar, Türkiye’de enterne edilen diğer askerlerle birlikte Temmuz 1946’da trenle İzmir’e, ardından gemiyle İtalya’ya gönderildi. Barış anlaşması gereği Amerikalılara teslim edilen askerler, Almanya’nın Münih kenti yakınlarındaki Dachau esir kampında sorgulandıktan sonra Eylül 1946’da evlerine döndü.

Bu hikayenin sessiz tanıkları denizaltılar, Zonguldak Ereğli, Sakarya Karasu ve Kocaeli Bağırganlı açıklarında bilinmeyen noktalarda yatıyordu. Bu sessizliği ilk bozan U20 Denizaltısı olacaktı. U20, Sakarya’nın Karasu ilçesinin 2 mil açığında Türk Deniz Kuvvetleri’nin arama kurtarma gemisi TCG Kurtaran tarafından 1994 yılında bulunmuştu. Araştırmacı Selçuk Kolay tarafından da geminin kimliği tespit edilmişti. Denizaltı savaşın sessiz tanığı olarak 26 metre derinlikte yatıyor.

Kandıra açıklarında 2019 yılında bulunan U23, Karadeniz’e ulaşan son denizaltıydı. Göreve başladığı Haziran 1943’ten batırıldığı Eylül 1944’e kadar geçen 15 aylık sürede 7 gemi batırdı. Sivastopol, Batum ve Novorosisk bölgelerinde devriye görevleri yaptı. TCG Akın, 2 yıl önceki bu keşifle dünya tarihine önemli bir not düşmüş oldu. U20’nin ardından U23’ün bulunması, İkinci Dünya Savaşı'nın en sıra dışı hikayelerinden birinin gündeme gelmesini sağlamış oldu.

Türkiye kıyılarında yatan 3 denizaltıdan biri olan U19 ise Zonguldak Ereğli açıklarında bir yerde keşfedilmeyi bekliyor.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Hüseyin Davutoğlu - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Koz Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Koz hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Kocaeli Koz editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kocaeli Koz değil haberi geçen ajanstır.

01

Hamzaa - aydınlatıcı bilgilerinizden dolayı teşekkürler..

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 03 Mayıs 19:18


Kocaeli Markaları

Kocaeli Koz, Kocaeli ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (262) 332 00 52
Reklam bilgi

Anket Sizce HDP kapatılmalı mı?