Bugün İzmit için çok önemli bir gün…

Yıl 1936. Şimdi yerinde park olan, bir bölümü kağıt, bilim müzesi ve film platosuna dönüştürülen İzmit Seka Kağıt Fabrikası’nda bugün açıldı.

Büyütmek için resme tıklayın

Genç Cumhuriyet’in yeni fabrikaları peş peşe açtığı yıllarda açılır İzmit Kağıt Fabrikası. Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönem ile Cumhuriyet’in ilk yıllarında ülkemizde kullanılan kağıtlar, ithal edilen ve yurdumuzda işlenen kağıtlardır. Fransa’da Grenoble Üniversitesi Fransız Kağıt Mühendisliği Okulu’ndan mezun olan genç bir mühendis yurda döndükten sonra, ülkemizde kağıt sanayin kurulması için, sabırla bu idealini gerçekleştirmek için çalışır. İsmi Cumhuriyet tarihine yazılacak olan bu genç mühendis Mehmet Ali Kâğıtçı’dır.

Yerli kağıdı üretecek modern bir kağıt fabrikasının kurulması, İzmit Kağıt Fabrikası’nın kuruluşundan önce 1930’larda gündeme gelir. Mehmet Al Kağıtçı’nın uğraşları sonuç verir. Önce Tekel Bakanlığı’nın ihtiyaçlarını karşılamak için bir kağıt fabrikası kurulması düşünülür. Ancak böyle bir fabrikanın mutlaka zarar edeceği yolunda yazılar yazılıp karşı bir kamuoyu oluşunca hükümet dosyayı kaldırır. Yerli kağıt üretimin destekleyenler itirazları yükseldiğinde konu Atatürk’ün masasına gelmiştir. Başbakan İsmet İnönü ve bakanlar le yapılan bir toplantı sonucunda hükümet elindeki verilerle böyle bir fabrikanın başarılı olamayacağı sonucuna varılır. Ve Atatürk, “Cumhuriyet Hükümetin kuracağı bir fabrikanın zarar etmesi kötü örnek olur. Ümit kırar. Bırakalım” der. Bir süreline bu konu kapanmıştır... 

O günlerde İş Bankası’nın başında bulunan Celal Bayar, böyle bir fabrikanın zarar etmeyeceğine inanmaktadır. Mehmet Al Kağıtçı Ankara’ya çağırılır. Bayar kendisini dinler ve karar verir; kağıt fabrikası kurulacaktır. Ülkemizde kağıt, karton, ambalaj kağıdı, gazete kağıdı ve sigara kağıdı üretecek bir fabrikanın projeler Mehmet Ali Kağıtçı’nın yönetiminde hazırlanmaya başlanır. 

Bir süre sonra Celal Bayar İktisat Bakanı olur ve kağıt fabrikası projesini kurulacak olan Sümerbank’ın, yan devletin üstlenmesini uygun görür. 3 Haziran 1933’te Sümerbank kurulur.  Birinci Sanayi Planı’nda yer alan kağıt fabrikası için çalışmalar başlar. Mehmet Al Kağıtçı Sümerbank’ta işbaşı yapar. Ve kağıt fabrikası için uygun yer aranmaya başlanır. Bir kağıt fabrikası için gerekli alt yapının; kömürün, suyun ve işçinin bulunduğu ve gerek ham maddenin gerekse de mamul maddenin en kolay nakledileceği kent olarak, İzmit seçilir. 

İzmit Sümerbank Selüloz ve Kağıt Fabrikası’nın temel 14 Ağustos 1934’te Başbakan İsmet İnönü tarafından atılır. Fabrikanın tesisi için kuruluş hazırlıkları, bizzat daha sonra fabrikanın müdürü olacak olan Mehmet Al Kağıtçı tarafından yürütülür. Toplam değer 30.400 lira olan ve 121.864 metrekare araz üzerine kurulacak olan İzmit Kağıt Fabrikası, iki ana birimden oluşacaktı: Kağıt fabrikası ve mekanik hamur ünitesi. Ayrıca güç santralı, hizmet binaları, kazan dairesi ve tamirhane gibi bölümler de fabrika ek binaları olarak inşa edilecektir.

1934 yılında başlayan fabrika kuruluş çalışmaları çeşitli nedenlerle aksar ve fabrika inşaatı ancak 1936 Ocak ayı sonunda tamamlanabilir. Fabrika deneme üretimini ise 18 Nisan 1936’da yapar. Dönemin İktisat Bakanı Celal Bayar 6 Kasım 1936’da İzmit Kağıt Fabrikası’nı törenle açar.

Ankara ve İstanbul’dan gelen iki uzun tren dolusu davetlinin katılımıyla yapılır açılış tören.  Gelelim ilk üretilen kağıdın öyküsüne.  1930’lu yılların Türkiye’sinde ekonomik koşulların güçlüğüne, olanakların kısıtlılığına rağmen başarılan bu üretim, gerek İzmit’te gerekse de bütün yurtta büyük bir sevince neden olur.

Ve İzmit artık bir daha eski İzmit olmayacaktı…

İLK KAĞIT…

14 Ağustos 1934’te Başbakan İsmet İnönü tarafından temeli atılan İzmit SEKA Kağıt Fabrikası 1936 Ocak ayı sonunda tamamlanabilir. Dönemin İktisat Bakanı Celal Bayar 6 Kasım 1936’da İzmit Kağıt Fabrikası’nı törenle açar. İlk kağıt üretimi ise 18 Nisan 1936 Cumartesi günü saat 15.03’te yapılır…

VE ÜRETİLEN SON KAĞIT

Özelleştirme kapsamına alınan İzmit Seka Kağıt fabrikasının kapatılmasına karar verilir. Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun kararı ile SEKA İzmit işletmesinin kapatılması ve arsalarının yeşil alan, spor alanı, otel alanı ve lüks konut olarak İzmit Büyükşehir Belediyesi'nce yapılan imar planı doğrultusunda düzenlenmesi; bu düzenleme içerisinde yer alan yeşil alanların ve spor alanlarının İzmit Büyükşehir Belediyesi'ne devri, kaydı ile uygun görüldü. Ancak bu karar; Kocaeli halkının ve SEKA çalışanlarının yoğun tepkisi ile karşılandığından, özelleştirme işlemi 1 ay sonra iptal edildi. SEKA İzmit İşletmeleri 10 Mart 2005 tarihinde AKP hükümeti ile Türk-İş arasında yapılan protokol sonucunda çalışanları ve tüm varlıklarıyla beraber İzmit Büyükşehir Belediyesi'ne devredildi. Ve o günlerden kalan son hatıra ise bu fotoğraf oldu. Kapanan SEKA farikasında üretilen son kağıt…

06 Kas 2021 - 09:14 - Güncel


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Koz Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Koz hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Kocaeli Koz editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kocaeli Koz değil haberi geçen ajanstır.

09

Izmirliyim Lakabim Ca - Sata sata birşey kalmayacak gibi pademi döneminde kocaeli esnafina mustehaktir sinek avlasinlar kazikladiklarina saysinlar sekanin kapatilmasinda payi var hepsi seka ve devlet malzeme ofisinde büyük payi var petkim igsaş tupraşin ozelleşmesinden suçludurlar. Tupraş PARA BASIYOR merkez bankasindan daha iyi maliye bakani eski berata soruyor dolarlami maaş aliyorsun diye dingil bakan senin bindiğin makam aracinin benzini DOLARLA geliyor tepedeki ZATA diyor kayin pederimi çok seviyorum ne kadar AKP li varsa HEPSI HIRSIZDIR istanbul seciminde Sulo ağlamis 1 keremi yoksa 2 keremi ağladi MUSTAFA KEMAL ATATÜRK 'ÜN Dediği gibi geldikleri gibi GIDECEKLER tarih bunlari AFFETMEYECEK bunlarin hepsinde FETO ruhu var bunların KANLARI BOZUK YANINDAKI KOPEKTE aynidir. Bunların hepsini Ibreti alem için ASACAKSIN.

Yanıtla . 1Beğen . 0Beğenme 08 Kasım 01:43
08

Izmirliyim Lakabim Ca - Suçlu ariyorsaniz esnafin hepsi suçlu nedenmi süruden ayrilani kurt kapar esnafin hepsi biliyor ne zaman para alacağini maaş ikramiye sözleşme avans paralari suçlu esnaf sendikacikar siyasiler eski maliye bakani müdürlük yapmis kemal unakitan öldü odaHIRSIZ geberdi gitti MHP Ve ANAP bu ikisi HIRSIZIN Önde gidenidir ECEVIT hariç.

Yanıtla . 0Beğen . 1Beğenme 08 Kasım 01:19
06

Salih Efe.. - 3bin ila 4 BİN çalıştığı bir yerdi. Aslında daha az kadro ile çalışabilen fabrika

Fakat siyasetçilerin arpalıgı olan yer ayni şey petrol ofisinde oluşmuş daha sonra şimdiki tüpraş petkim seramik vs....

İŞTE SİYASETİN OLUŞTURDUKLARI KİRLİ OYUNLAR. TORPİL VE LİYAKATSIZLIK. VATANA GETİRDİGİ ZARARLAR...

Yanıtla . 2Beğen . 0Beğenme 07 Kasım 16:16
05

Hasan - Kimisi derki sabah işe kart basıp kahvede oyun oylarlar kimisi derki sail yeri fabrika olmaz kimi derki seka haram yeridir ey sizi zavallılar ey sizi andavallar ey sizi düşünce yoksulları bir aslan beslenmesi icin dişlere ihtiyacı vardır dişleri olmadan aslan ölür bir ülkenin büyümesi ekonomisi ve halkının büyümesi icin üretime ihtiyacı vardır fabrikaya ihtiyacı vardır madem kart basıp eve kahveye gidiyorlardı bunun çözümü koca fabrikayı kapatmak değil farklı çözümler üretmektir ee parmağınz kesildi o vakit parmağınızı sarmayın kolumuzu kesin çözüm bumudur sorarrım size şimdi ülkemize gelen kağıdın %70 oda benim bildiğim oran dışarıdan geliyo ne oldu şimdi orda da ne kart basıp eve giden var nede fabrika daha iyi oldu demi

Yanıtla . 6Beğen . 0Beğenme 07 Kasım 14:08
04

Omr - İşe gitmeden maaşı alan kartını başkasına bastıran sabah uğrayıp akşama kadar kahvede okey atıp güzel yerdi seka haram yiyenlerin mekaniydi kivrananlar iyi bilir

Yanıtla . 3Beğen . 3Beğenme 07 Kasım 07:35
07

İzmi̇tli̇ - @Omr 04 nolu yoruma cevabı: İşe gitmeyip kartını badtıranlardan sebep koca fabrika kapatılır mı? Buna kargalar bile güler. Aklı olan kapatmaz kaytaran işçileri kovar. Çalışan fabrikayı kapatmaktaki tek amaç rant. Arkasından ülke genelindeki şeker fabrikaları ve diğerleri.Doymadılar doymuyorlar doymayacaklar. Daha kötüsü rantçıları fabrika kapattığı için alkışlayan millet, herşeye müstehaktır. He işte o müstehaklığı şimdi ağlaya ağlaya yaşıyorlar. Tek gülen milletin ekmeğiyle oynayıp cebini dolduran Allah'tan korkmaz haramzadeler

Yanıtla . 1Beğen . 0Beğenme 07 Kasım 20:59
02

Sadettin Ö,en - İzmit körfezinin ölüm fermanının verildiği gün olmuş turizim cenneti olacak bir yeri sanayi canavarına sunan zihniyeti gelecek nesilde Allahta affetmiyecek sanki sanayii olmasaydı buranın halkı acından ölecekti Türkiyenin en kalite özel yiyecekleri kiraz fındık elma yetişirdi soruyorum neden yok sekayla başlayan katliam haladevam ediyor benim düşüncem bu

Yanıtla . 5Beğen . 8Beğenme 06 Kasım 20:04
01

Yenidoğanlı - SEKA IZMIT FABRIKASI:

Boğazından Seka ekmeği geçmeyen İzmitli var mıdır acaba?

İzmit'in çocukları Seka Kağıt İşletmelerinde çalışan anaların, babaların ekmeği ile büyümedi mi? Bu fotoğrafta mesai bitiminde fabrikadan çıkan işçiler görülmekte. Aramızdan ayrına tüm Sekalıları saygı ve rahmetle anıyorum. Tarih. 1970

Sabah mesai başlamadan önce SEKA cami önü seyyar esnaflar ile bayram yeri gibi, kiminde poğoça, kiminde kıymalı, peynirli börek, kiminde kürt böreği, kiminde sıcak süt, biraz ileride başka tezgah çorap, iç çamaşırı, tırnak makası, tarak, el feneri ne ararsan var, bakmışsın meyva satan gelmiş, hepsi rızkını bereketini bekliyor.

Büfede sabah erken kuyruk var gazete bayi önünde, Hasan Çınar ter içinde kalmış gazete sigara yetiştirmeye çalışıyor. Cami altında bulunan çay ocağı tıka basa dolu, böreğini alan sıcak çayını yudumluyor, cami altında lokanta dolu, sıcak çorbasını içenler. Bu görüntü cümle kapıya yakın mesafeye kadar devam edip gidiyor.

Akşam, 16.00 çıkışı meyva, sebze satan, balık satan esnaf, gece 00.00 iş çıkışı cümle kapı önünde şehir içi minibüsleri, belde belediye otobüsleri hepsi ayrı yerlere gidecek.

SEKA sadece çalışanların ekmek kapısı değil idi, seyyar esnafın, köylünün, nakliyecisinin, toptancısının, üreticisinden, tüketicisine kadar binlerce insanın ekmek teknesi, eğitim yuvası, sosyal faaliyetleri ile izmiti İzmit yapan bir kurum idi.

Fotoğraf cümle kapı dışı olduğu için, biraz olsun cümle kapının dışını hatırlamak, hatırlatmak istedim.İzmit Seka’dan kimlerin yolu geçmemiş ki!

Bir biçimde dolaylı dolaysız boğazından Seka’nın ekmeği geçmeyen azdır.

Onun olanakları: Seka Kağıt Fabrikaları, Seka Klor Alkali Fab, Sinema, Kreş, Kooperatif, Cami altı sokak kahveleri, Seka Girişi Börekçiler, Seka Büfesi, Seka Sümer Camii, Seka Sümer İlkokulu, Fevziye Parkı, Sümer Çeşmesi, Seka İtfaiyesi, Seka Futbol Klubü, Seka Memur ve İşçi Lojmanları, Seka Oteli - Sosyal Tesisleri, Seka Kampı, Seka Alanı içinde Yenidoğan SSK Hastanesi, Seka Alanı iç

Yanıtla . 13Beğen . 1Beğenme 06 Kasım 14:36
03

Aglot - @Yenidoğanlı 01 nolu yoruma cevabı: Helal olsun abi sana ???

Yanıtla . 2Beğen . 0Beğenme 07 Kasım 06:26