39 yıllık deri mont imalatçısı Ali Rıza Taş: Deri ceket babadan oğula gibi 15 yıl giyilebilir, deri eskimez ama bizim mesleğimiz artık eskidi!

Kocaeli'de babadan oğula deri imalatçısı, koyun ve dana derisini zanaatıyla bütünleştirerek sihirli dokunuşlarla birbirinden güzel ürünlere imza atan 39 yıllık esnaf Ali Rıza Taş, “Bizim işimiz sevmeden ve sabretmeden asla yapılacak bir iş değil. Bir tane deri ceketi iki kişi ile yaparsam 6-7 saatte bitiriyoruz. Tek başıma yaparsam bir gün sonra hazır oluyor. Bir deri mont babadan oğula gibi tam 15 yıl kullanılabilir, deri eskimez ama bizim meslek artık eskidi” dedi.

Yasemin Kaya
Yasemin Kaya Tüm Haberleri
Büyütmek için resme tıklayın

Kocaeli’nin ilk gerçek deri kıyafet ve çanta imalatçılarından 57 yaşındaki 39 yıllık esnaf Ali Rıza Taş, 1983 yılında başladığı mesleğinin inceliklerini gazetemizle paylaştı. İzmit İstiklal Caddesi No:5 Yüksel Deri Mont ve Çanta adlı imalathane ve mağazasında 40 yıldır hizmet veren yılların esnafı Ali Rıza Taş, 39 yıldır aynı işyerinde bulunan atölyesinde kadın ve erkekler için deri mont, ceket, yelek, çanta ve kıyafet çeşitleri üretiyor. Esnaf Taş, mağazasında ayrıca deri cüzdan, kemer ve çocuklar için patikler de satıyor.

Sizi biraz tanıyabilir miyiz?

1964 yılında Kocaeli’de doğdum, Rizeliyim ama doğma büyüme İzmit’teyim. 21 yaşında olan bir oğlum var. 17 yaşında babamın yanında çıraklıktan başladığım deri konfeksiyonculuğu ve mağazacılığında tam 39 yıldır sektördeyim. Dükkanım ve atölyem bir arada hem üretiyorum hem mağazamda aynı yerde satış yapıyorum.

“BABADAN OĞULA GEÇEN BİR MESLEK BENİMKİ”

Deri imalatçılığına ilginiz nasıl başladı?

Benimki tamamen baba mesleği. Babamla birlikte gemi acentesinde çalışıyordu. Oradan ecnebilerden bir deri mont talebi vardı. Babam satışına başladı, hazır alarak satıyordu. Sonra zamanla imalat yapmak istedi. Ben de onunla bir yola çıktım ve bugünlere. Babamın fikri bana sıcak geldi ve heveslendim iyiki de bu işi yapmışım çok seviyorum işimi.

“1980 DARBESİ O DÖNEMKİ GENÇLERİN EĞİTİM HAYATINI BAŞLAMADAN BİTİRDİ”

Okul okuyamadığınızdan bahsettiniz iş nedeniyle mi?

Okul okumayı çok isterdim ama 1980’li yıllar, darbenin olduğu dönemi Türkiye’nin en zor dönemlerinden biriydi. Darbenin gerçekleştiği yıl ben 14 yaşındaydım, babam bu işe 1983 yılında başladı. Toplumun eğitim de başta olmak üzere, her kesimi inanılmaz bir baskı altındaydı. Okul okumak isteyip de baskılardan eğitimden vazgeçmek zorunda kalan nice gençlerden biriyim.

“BIRAKIN OKULA GİTMEYİ SOKAĞA ÇIKAMADIĞIMIZ BİR DÖNEMDİ”

O dönemki siyasi şartlar eğitim hayatımın başlamadan bitmesine sebep oldu. Bırakın okumayı, kahvehaneye, sokağa çıkılamayan bir dönemden bahsediyoruz, insanımız bunu hak etmiyor.  Şimdi bile hatırladığımda Kenan Evren başta olmak üzere çok kızdığım siyasetçiler var, sadece Evren değil onun gibi olanlar da bu sürece dahildir, o dönemi hatırlamak istemiyorum, hatırlayınca o dönemi  tekrar yaşıyor gibi oluyorum ama hatırlamamak da imkansız ne yazık ki.

“NE İŞ OLURSA OLSUN BİR İŞ BULUP ÇALIŞMAKTAN BAŞKA ÇAREMİZ YOKTU”

İş hayatınız nasıl başladı?

İş hayatım okuyamamaktan başladı, 1980 dönemi okuldan mecburen uzaklaşmak zorunda kaldığımız bir dönemdi, çalışmaktan başka çaremiz yoktu. İnsanların iş seçmek gibi bir lüksü yoktu. Biz o dönem yaptığımız işten para kazanabilir miyiz kazanamaz mıyız diye düşünmeden bir iş bulup hayata tutunmak zorundaydık. Babam gemi acentelerinde çalışıyordu. Ecnebilerin deri monta çok büyük bir talebi vardı. Babam ilk başta montları temin edip satışını yapıyordu. Sonra atölye kurup üretim yapmak istedi.  Ben de 17 yaşındaydım o dönem, babamla iş konusunda o uyumu yakalayınca bu işe başladım. Babamın ismi Yüksel’di, işyerimizin adı da çok sevdiğim rahmetli babamın adından geliyor. Babam, abim ve ben bu işe başladık, abim bir dönem sonra işi bıraktı emekli oldu, ben halen çalışıyorum.

“GENÇLER EL EMEĞİ İŞLERİ YAPMAK İSTEMİYOR”

Kocaeli’de bu işi yapan kaç kişi var?

Bu işi yapan kimse kalmadı artık, il genelinde 3 ya da 4 yer tek vardır en fazla. Teknolojinin ilerlemesi, hazır giyimin artması zanaatkârlığı bitirdi. Gençlerden kimse de gelip bu gibi işleri öğrenmek istemiyor, hemen yoruluyorlar, zahmetli işleri sevmiyorlar. Ben babamdan öğrendim, benim oğlum son kuşak hiç sevmiyor bu işleri hiçbir zaman da öğrenmek istemedi, son uşak gençler böyle. Zanaatkârlık herkesin harcı değil, heves lazım, sabır lazım, sevmek lazım bunlar olmayınca kimseye de zorla bir şey öğretilmez. Bizden sonra usta kalmaz artık bu sektörde zannetmiyorum, kimse öğrenmek istemeyince nasıl devam etsin, çırak olmazsa usta da olmaz, biz de son ustalarız.

“HİÇBİR ZAMAN ZOR DİYEREK SÖYLENEREK ÇALIŞMADIM ÇOK ŞÜKÜR”

En fazla hangi modeli üretirken zorluk çekiyorsunuz?

Bu iş zaten meslek olarak incelikleri olan bir iş ama bence zor bir iş değil. İnsan bir işi sevince zor gözüyle bakmaz, ben de hiçbir zaman yaptığım iş çok zor diye veryansın etmedim çok şükür. İşimde mutsuz olsam zaten asla bunca yıl çalışamazdım. İşimi her zaman çok severek yaptım, somut bir şey ortaya çıkıyor ve vatandaş tam istediği şekilde olduğunu söyleyince ben de çok mutlu oluyorum.

“MODA OLMASINDA BAŞTA İKLİM, SONRA İLGİ VE BÜTÇE BELİRLEYİCİ”

Deri ürünler bazı dönemler hiç satılmıyor, sektörde belirleyici olan unsurlar nelerdir?

Deri işi en başta iklim meselesi. Havalar çok soğuk olmasa vatandaş ısınmak için deriye ihtiyaç duymaz. Bu yüzden deri artık moda olmaktan çıktı çünkü vatandaşın ilgisi azaldı bir de küresel ısınma mevsimlerin dengesini değiştirdi. Deride tamamen belirleyici üç faktör var; iklim, talep ve fiyat.  Kış aylarının çok soğuk olmaması talebi azaltıyor. İnsanların talebi olmayınca bizim de üretimimiz azalır. Hem iklim meselesi hem moda meselesi hem de bütçe meselesi.

“DERİ İŞİ ÇOK SOĞUK HAVALARIN İŞİ”

Bizim işimiz soğuk havaların imkan tanıdığı bir iş. Havalar çok soğuk olmazsa vatandaş deri giymek istemez, çünkü deri soğuktan koruyor. Bizim işimiz sadece kışlık kıyafet hazırlamak yazın giyilmez zaten. Deri modası her zaman kış aylarındadır ama her kış da moda olmuyor, geçtiğimiz kış modaydı. İklimden sonra insanların ilgisiyle ve bütçesiyle alakalı vatandaş talep göstermezse deri ürün üretilmez.  Bir de fiyatlar çok yüksek deri ürünlerde, hem kaliteli hem de çok zahmetli bir iş olduğu için deri ürünleri pahalıdır. Genel olarak söylüyorum insanların alım gücü düşünce alamıyorlarsa ki artık çok düşmüş, vatandaş alamıyor zaten biz de satamıyoruz.

“SOĞUĞU GEÇİRMEZ  VE UZUN YILLAR ESKİMEZ”

Derinin en belirgin özelliği nedir?

Deri kıyafetler babadan oğula gibi uzun uzun yıllar kullanılabilir. Bir deri tam 15 yıl kullanılabilir arada bakım da yapılınca daha da uzun süre kullanılabilir.

“EN DAYANIKLI OLANI DANA DERİSİNDEN YAPILANIDIR”

Deride en dayanıklı çeşit hangisidir?

Kuzu ve dana derisi kullanılır genelde. Dayanıklılık konusunda ise en sağlam deri dana derisidir, yıpranması çok zordur, bu nedenle pahalı olur deri ürünler. En dayanıklı deri çeşidi de dana derisidir. Kuzu ve dana derisinin iyi kalite de olanı da var kötü kalitede olanı da var. Kalitesine göre seçmek gerek, işi ehline sormak gerek.

“İŞİ, EHLİNE SORMAK GEREK VATANDAŞIN ANLAMASI ÇOK ZOR”

Bir ürünün gerçek deri  mi suni deri mi olduğu nasıl anlaşılır?

Ben tecrübeli olduğum için görür görmez suni deri mi gerçek deri mi hemen anlıyorum fakat Çinliler o kadar gerçeğe yakın suni deri üretimi yapıyor ki vatandaşın anlaması çok zor. İşi bilene danışmak gerek. Vatandaşın anlamaması da normal gerçeğe çok yakın yapılıyor çünkü. Ancak satın aldıktan sonra kullanımı hemen yıpranan deri ürünler zaten gerçek deri değildir. Gerçek olsa hiçbir şey olmaz aşınmaz, yırtılmaz.

“ESKİDEN DAHA FAZLA İLGİ VARDI, GÜNÜMÜZDE AZALDI”

Kocaeli’de halkın deri ürünlere ilgi nasıl?

Burada eskiden vatandaşın talebi daha fazlaydı, son yıllara göre değerlendirirsem eskiye göre her sene daha da geriye gidiyor deride moda. Bir de deri eskimiyorki kolay kolay. Bir ceketi aldın mı 15 sene giyersin, yaptırmak isteyen hem deri seven olacak hem de parası olan. Bu ikisi olmayınca zaten alamıyor ve almak istemiyor. Parası olup da deri giymeyen bir sürü insan da var, sonuç olarak talep meselesi.

“GÜNÜMÜZDE EN FAZLA TALEP ÇANTAYA VAR”

Kadınlar ve erkekler deri ürünlerden en çok hangisini tercih ediyor?

Alım gücü zayıfladığı için hem kadınlarda hem erkeklerde talep kıyafetten monttan çok çantaya döndü. Nedeni ise tamamen ekonomik şartlar. Bir deri cekete 1400 lira vermektense deri çanta daha uygun onu düşünüyor ve onu alabiliyor. En uygun deri çantada küçük boy 60 lira en fazla 245 liraya daha fazlasına da var. Suni deri tercih eden vatandaşlar için de çeşitler bulunduruyorum, onlarda da 300 lirayı geçen fiyatlar da bulunuyor.

“İKİ KİŞİ YAPARSAK 6-7 SAATTE BİTER, TEK BAŞIMA YAPARSAM 1 GÜNDE BİTER”

Bir deri ceketin yapımı nasıl oluyor, ne kadar sürüyor?

Vatandaşın istediği kalınlıkta deri çeşidine göre malzememi alıyorum, vücut ölçülerine göre kalıplarımız var. O kişiye göre olan kalıbı çıkartıyorum ve kesime başlıyorum. Ertesi gün müşteri prova dikişine geliyor. Provada zaten bir sorun görürsek ona göre tekrar müdahale ederek düzeltiyoruz. Hata neredeyse yok denecek kadar az oluyor. Çünkü başta bol kesim yapıyorum öyle yapmazsam sıkıntı yaşarım. Provanın da anlamı üründe hatanın önüne geçmek. Ürünün işi bitince aynı gün ya da ertesi gün teslim ediyorum. İki kişi yaparsak 6-7 saatte biter, tek başıma yaparsam 1 gün sürer.

“SİPARİŞİ VERİP ÜRÜRÜNÜ ALMAYAN ÇOK KİŞİ OLDU”

Deri ürünler pahalı dediniz, vatandaş parasını ödeyemediği ürünü almaya gelmediği durumlar yaşadınız mı?

Maalesef çok yaşadım, bizim işin tek zor yönü budur. İnsanın dürüst olması gerek zaten en başta. Ben burada benden istenilen iş için emek veriyorum, iş bitmiş bir bakıyorum müşteri ortada yok. Kaporasını aldığım halde gelmeyen ya da sipariş verip parasını ödemeyen oluyor. Onlar da elimizde kalıyor, hem dükkanda muhafaza etmek dert emanet eşya sonuçta. Hem de teslim edemeyince bizim başımıza bir kez daha dert oluyor bu ürünler çünkü yer kaplıyor dükkanda.

“ÇANTA, CEKET, MONT, YELEK, KEMER, CÜZDAN, KASKET, ŞAPKA, ÇOCUKLAR İÇİN PATİK”

Siparişler dışında dükkânınızda hangi ürün çeşitleri var?

Çanta, ceket, mont, yelek, çocuklar için kaban ve patikler, kemer, cüzdan, kasket, kalpak ve şapka çeşitleri gibi deriye dair neredeyse her şey var. Bazı müşteriler suni deri tercih ediyor bu ürünlerden benim yaptıklarım dışında, hazır olanlar da var suni deri olanları da mevcut elimizde. Yaptığım ürünlerin çoğu da gelen müşteri baksın, hazırda bulup seçsin diye model olarak koyuyorum. Böyle hazırda olunca müşterinin zaman kavramı, siparişi bekleme derdi yok. İsteyen vatandaş beğendiğini direk alabiliyor.

“CEKETLER 1400 LİRADAN BAŞLIYOR 2 BİN LİRA YUKARISINA DA VAR”

Ürünlerinizde fiyat aralığı nedir?

Kadın ceketler 1400-1600 TL ve yukarısına da var, erkek ceketler 1700-1800 TL’den başlıyor ve yukarısına da var, kadın erkek çanta çeşitleri boyutlarına ve kalitesine göre 60-250 lira civarı. Deri kasket, kalpak ve şapkalar 75-300 lira arası. Montlar 1700-2000 arası.

“BİRKAÇ YERE FİYAT SORUP, ESKİ FİRMALARDAN ALIŞVERİŞ YAPILMALI”

Deri ürünler nasıl temizlenir, satın alırken ve kullanımı için vatandaşlara neler önermek istersiniz?

Öncelikle alışveriş yapacakları firmanın güvenilir olmasını, alım gücü de yüksek olan bir kişiyse kesinlikle 3 farklı mağazaya bakmadan alışveriş yapması gerektiğini tavsiye ederim. Böylelikle insanlar hem fiyat konusunda hem de gerçekliği konusunda aldanmamış olur. Alışveriş yaparken hiçbir zaman ilk yerden tercih edilmemeli. Vatandaşımız özellikle bu işi eskiden beri işi yapan firmalardan alışveriş yapmaya özen göstermeli. Mağazaları gezerken fiyat güvenilirliği ve ürün güvenirliği ortaya çıkar zaten.

“ASLA YIKANMAZ, KURU TEMİZLEMEYE GÖNDERİLMELİ”

Deri ürünler kolay kolay yıpranmaz, kirlilik için de çabuk da kirlenmez. Temizlik konusunda ise deri ürünler asla yıkanmaz, yıkanırsa çok kötü bir hale gelir. Lekelenme ya da herhangi bir sıvı teması söz konusu olursa kuru bezle silinerek mutlaka kuru temizlemeye götürülmeli ya da satın alınan yerler temizliği için müşteriye yardımcı da olabiliyor mağazalara da gidilebilir. Ben burada bir ürün satarken olası bir durumda vatandaşa temizlik konusunda sattıktan sonra da yardımcı oluyorum. Yasemin KAYA

 

28 Haz 2022 - 12:15 Kocaeli/ İzmit- Yaşam

Muhabir  Yasemin Kaya


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Koz Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Koz hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Kocaeli Koz editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kocaeli Koz değil haberi geçen ajanstır.