Görme engeliyle hem okudu hem meslek sahibi oldu… 40 yıllık engelli vatandaşın örnek yaşam mücadelesi

Kocaeli’de yüzde 55 görme engelli olan 40 yaşındaki vatandaş Levent Can, malulen emekli olduğu SGK’dan aldığı 2 bin 500 lira olan engelli maaşının yetmemesi nedeniyle çalışmak zorunda olduğunu söyleyerek, “Türkiye’de engelliler için hayat çok zor zaten engelimiz var geçinemiyoruz, bir de hayat şartları bizleri çok engelliyor. Kocaeli’de de engellilere toplumda olan hassasiyet neredeyse yok denecek kadar az.” diyerek yaşadığı zorlukları anlattı.

Yasemin Kaya
Yasemin Kaya Tüm Haberleri
Büyütmek için resme tıklayın

Doğuştan yüzde 55 görme engelli olarak dünyaya gelen 40 yaşındaki Artvinli Levent Can, bir yandan engeliyle mücadele ederek, bir yandan da seyyar satıcılık yaparak hayatını idame etmeye çalışıyor. Uzağı göremediği için büyük zorluklar yaşadığını ifade eden Can, engelli vatandaşlar için hayat zorluklarının on kat fazla olduğundan yakınarak, “Ben uzağı göremiyorum, doğuştan engelliyim, toplumdan da yetkililerden bulunduğumuz alanlarda rahat hareket edebilmek için duyarlılıktan ve yaşam alanımızın genişletilmesinden başka isteğimiz yok” dedi.

“40 YAŞINDAYIM DOĞDUĞUMDAN BERİ YÜZDE 55 GÖRME ENGELLİYİM”

Sizi biraz tanıyabilir miyiz?

İsmim Levent Can, 40 yaşındayım tam 40 yıldır doğduğumdan beri engelliyim, evliyim bir oğlum var. İzmit’te Doğu Kışla ve Yeşilova çevresinde seyyar satıcılık yapıyorum. 40 yıllık hayatım hem engelimle hem de elim ekmek tutmaya başladığından beri, mücadele etmekle sürekli çalışmakla geçti.

“BEN ENGELLİYİM DEYİP HAYATTAN VAZGEÇMEDİM”

Ben engelliyim deyip de yan gelip yatmadım, hayatı boş vermedim, mağduriyetim nedeniyle bugüne kadar hiç kimseden tek bir şey talep etmedim, etmem de. Hayat biz engellileri çok zorluyor ama mücadeleyi öğretti bana, çok şükür diyorum kimseye muhtaç değilim sadece sağlıklı yaşamaya muhtacım.

“BEBEKKEN AİLEM FARK ETMİŞ BEN DE BÜYÜMEYE BAŞLADIKÇA FARK ETTİM”

Engeliniz nasıl ve ne zaman fark edildi? 

Engelimi annem babam ben daha bebekken fark etmiş. Gözlerimde var olan kaymaları fark edince doktora götürmüşler. Bebeklik dönemimde yüzde 55 görme engeli teşhisi konulmuş, uzağı göremiyorum, güneşli havalar bizim için çok zor, güneşte uzağı hiç göremiyoruz ama çok şükür yakın mesafeyi görebiliyorum. Ben de büyüdükçe bir şeyleri idrak etmeye başlayınca özellikle ilkokul 1. sınıfta eğitim alırken tahtayı göremediğim zamanlardan beri daha yoğun bir şekilde görme probleminin zorluğunu fark etmeye başladım. Sınıfta tahtada yazılanları göremediğimde dersi anlayamadığım zaman çok üzülüyordum tabi.

“KALABALIK ALANLARDA YÜRÜYEMİYORUZ, OTOBÜSLERDEKİ YAZILARI OKUYANA KADAR OTOBÜSÜ KAÇIRIYORUZ”

Görme engelli vatandaşların yaşadığı en büyük zorluk nedir?

İnsanların bizlere karşı olan duyarsızlığıdır, bizlere karşı toplumda bir bilinç yok varsa da çok az var. Bizim en büyük zorluğumuz yolda yürümek, otobüse binmek. Otobüslerden belediye otobüsleri bize karşı daha duyarlı ve saygılı ama Kocaeli’deki diğer otobüsler için bunu söyleyemem. Otobüslerdeki yazıları göremiyoruz, biz yaklaşana kadar otobüs şoförü çoktan gidiyor ve bir sonraki otobüs gelene kadar beklemek zorunda kalıyoruz. Biz görme engellilerin sorunları tüm dünyada da nefes alıp verdiğimiz her yerde aynı.

“TAHTADAKİ YAZILARI GÖREMİYORDUM DERSİ DE ANLAYAMADIĞIM İÇİN ÜZÜLÜYORDUM”

Okul okuyabildiniz mi, okurken hangi zorlukları yaşadınız?

Eğitim hayatımı lisenin sonuna kadar devam ettirebildim, lise mezunuyum. Artvin Endüstri Meslek Lisesi Motor bölümünden mezunum. Okurken tahtayı göremiyordum, öğretmenin anlattığı konuları tahtaya yazdıklarını göremediğim için dersi de anlamıyordum. Sonra sınıf arkadaşım Ergin Kalpa, yardım etti bana bire bir ders anlatmaya başladı.

“ARKADAŞIM ERGİN KALPA BİRE BİR ÖĞRETİNCE YETENEĞİMİ KEŞFETTİM ÖZGÜVENİM ARTTI”

Ondan hayat boyu kullanabileceğim bilgiler öğretti. Benim özgüvenim çok düşüktü, o bana ders anlatmaya başlayınca anladığımı, sayısal derslere de yeteneğimi de fark ettim, hayatımı kurtaracak kadar biliyorum, arkadaşımla da zaman zaman görüşürüz, buradan kendisine bir kez daha teşekkür ederim.

“SINAV İÇİN ÜÇ KEZ ŞANSIMI DENEDİM OLMADI”

E-KPSS’ye katıldığınızdan atanamadığınızdan bahsettiniz sınavlar çok zor oluyor mu?

Engelli KPPS’ye üç kez başvurdum en son katıldığım sınavda 77 puan aldım, ama atanamadım. Atanmayı çok isterdim çünkü aldığım maaş yetmeyince şuan ek iş yapmak zorunda kalıyorum, daha zor şartlarda çalışıyorum. E-KPSS’de atanmış olsam belki beni daha az zorlayacak bir işte çalışıyor olacaktım ama nasip değilmiş.

“ASKERLİKTEN MUAF OLDUM, İŞ HAYATINA ATILDIM”

Çalışma hayatınız nasıl başladı?

Ben liseyi bitirdikten sonra engelli raporu aldım ve askerlikten muaf oldum. Sonra çalışma hayatı için İstanbul’a gitmeye karar verdim. Amcam tornacılık yapıyordu. Onula birlikte çalışmak istedim, çıraklık yaptım. Annem oralarda yapamazsın dedi, gitme baş edemezsin dedi koca şehirle ama ben çok hırs yaptım. Anneme ormana yaklaştıkça içinde patika yollar görürsün ben de o patikalardan bir yol bulurum dedim ve tam 5 yıl tornacılık yaptım, her şeyi öğrendim o dönem de evlendim. 2010 yılında İstanbul Ümraniye Eğitim Araştırma Hastanesi’nde taşeron işçi olarak çalıştım.

“KOCAELİ DE YETERLİ DEĞİL AMA ENGELLİLER İÇİN KALABALIK AÇISINDAN İSTANBUL’DAN DAHA İYİ”

İstanbul mu daha iyi engelli vatandaşların yaşamı için yoksa Kocaeli mi?

İstanbulla kıyaslarsak tabi ki Kocaeli diyorum çünkü burada nüfus oraya göre daha az. Bizim için kalabalık alanların azlığının daha fazla olması önemli çünkü rahat hareket edemiyoruz. Bize çarpabiliyorlar, yol vermeyen insanlar var yani Kocaeli’de de tabi ki bu sorunları yaşıyoruz ama İstanbul kadar değil.

“EMEKLİ OLDUM BURAYA YERLEŞMEK İSTEDİM”

İstanbul’dan Kocaeli’ye neden döndünüz?

İstanbul’dan dönmemin sebebi emekli olmamdı. İstanbul’da 2007 yılında sigortalı işçi olarak işe başladım. Engellilerin malulen emekli olması için tam 10 yıl prim yatması gerek, kalan 5 yıl da belirtilen bazı şartlar var onu sağlayınca da emekli olabiliyoruz.

“BU İŞTE KENDİMİ ÖZGÜR HİSSEDİYORUM, MAAŞIMIZ DA ÇOK AZ ÇALIŞMAK ZORUNDAYIZ”

Seyyar satıcılık yaptığınızdan bahsettiniz, neden bu işi seçtiniz, görme açısından zor olmuyor mu sizin için?

Bu işi seçtim çünkü bu işte gezerek çalıştığım için kendimi özgür hissediyorum ve 10 yıldır bu işi yapıyorum, mutluyum, işimi gönülden severek yapıyorum. Görme zorluğu şu şekilde yaşıyorum, yakından bulanık görmüyorum ama uzağı göremiyorum. Güneşte daha kötü oluyor, yani aslında tam olarak uzağı göremiyorum, yakın görmede bir problemim yok. Zor tabi bu şekilde çalışmak ama ne yapayım, evim kira, aldığım emekli maaşı 2 bin 500 lira, engelli olmam engel değil, çalışmaktan başka çarem yok zaten aldığım maaşla geçinmem imkânsız.

“ÇORAP ÇEŞİTLERİ VE 0-3 YAŞ ARASI ÇOCUKLAR İÇİN OYUNCAK SATIŞI YAPIYORUM”

Hangi ürünlerin satışını yapıyorsunuz?

Havanın yağmurlu olmadığı günlerde çalışıyorum. Çocuk ve yetişkinler için çorap satın alıyorum onları açtığım tezgâhta satıyorum. Bir de 0-3 yaş arası çocuklar için oyuncak çeşitleri satıyorum. Kazancımız çok iyi değil ürünlerin geliş fiyatı yükseldi, alan vatandaş sayısı az. Bu nedenle kazancımız düştü, aldığımız ürünler dolara bağlı dolar düşerse bizim için iyi oluyor düşmezse de kötü oluyor.

“SARI ŞERİTLİ ALANLAR ARTTIRILMALI VE OTOBÜS YAZILARINI GÖREBİLMEMİZ SAĞLANMALI"

Kocaeli’de görme engelliler için Kocaeli’de neler yapılması gerek?

Bizim için yerlerde bulunan sarı şeritlerin arttırılması lazım, bizim için yapılan şeritlerden de engeli olmayan vatandaşlar geliyor. Otobüslerdeki yazıları göremiyoruz biz uzağı göremeyen engelliler için uzaktaki yazıları yakınlaştıran teknolojik özelliklerden faydalanması gerek. Bizlere yol verilmesi, şoförlerin bizlere karşı duyarlı olması gerek, kaldırımlar tekerlekli sandalyelerin geçişine göre yapılmıyor, Kocaeli’de yetkililerden bu eksikliklerin giderilmesini rica ediyorum.

12 Haz 2022 - 12:00 Kocaeli/ İzmit- Güncel

Muhabir  Yasemin Kaya


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Koz Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Koz hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Kocaeli Koz editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kocaeli Koz değil haberi geçen ajanstır.