banner383

Türkiye’yi tartan 1 kilogram sadece Kocaeli’de var!

banner418

Dünya geçen hafta kilogramın tanımının değişeceği haberini aldı. Paris’teki “orijinal kilogram”ın bir kopyası Gebze’de korunuyor. 

Türkiye’yi tartan 1 kilogram sadece Kocaeli’de var!
24 Kasım 2018 Cumartesi 08:56

banner32
banner313

Kilogram, Paris’te saklanan platin ve iridyum elementlerinden oluşan 1 kg’lık bir cisim baz alınarak tanımlanıyor. Dünyadaki tüm kilogramlar buna göre ayarlanıyor.  Özel olarak korunan bu cisim “Büyük K” diye isimlendiriliyor. Çok sayıda kopyası üretilen “Büyük K” ve kopyalarında zamanla kütle değişimi meydana geldiği görüldü. Bu nedenle kilogramın değişmez bir tanıma, “Planck sabiti”ne bağlanmasına karar verildi. Bu konuda Türkiye’deki ilgili kurum ise TÜBİTAK’a bağlı Ulusal Metroloji Enstiüsü (UME). “Büyük K”nın 54 numaralı kopyası  UME’de bulunuyor. 
 

1899’da kilogramın tanımlanabilmesi için referans kütle üretildiğini belirten UME Müdürü Mustafa Çetintaş, orijinal kütle ve kopyaları arasında karşılaştırma ölçümleri yapıldığını söyledi. Çetintaş, ölçümlere göre yaklaşık 100 yılda 50 mikrogramlık kayıp olduğunu belirtti. Bu yüzden Çetintaş’ın ifadesiyle “Kişiye, konuma, zamana bağlı kalmaksızın her şartta aynı sonucu veren” yeni bir tanım arayışı başladı. Bu noktada “Planck sabiti” devreye girdi.
 

Planck sabiti, elektromanyetik dalganın enerjisi ile frekansı arasındaki ilişkiyi gösteren bir oran. İngiliz bilim adamı Kibble, Einstein’ın teorisi ile Planck sabitini birleştirerek “Kibble dengesi” adı verilen bir ölçüm yöntemi geliştirdi. Çetintaş süreci şöyle anlatıyor:  “Teoride her şey yolundaydı. Ama bir deney düzeneği gerekiyor. Eşit kollu bir terazi düşünün. Bunun bir koluna 1 kg’lık kütleyi koyalım. Diğer kolda elektromanyetik bir kuvvet uygulayalım. Bu deney düzeneğinde doğru sonuç alınırsa artık Planck sabiti üzerinden kilogramı tanımlamak mümkün olacaktı. 15-20 senedir çalışmalar devam ediyordu. Karar aslında dört yıl önce kabul edilecekti ama yeterli bilimsel sonuçlara ulaşılmadığından bu seneye ertelendi.”

Türkiye’den de bir temsilcinin bulunduğu uluslararası toplantı sonucunda yapılan oylamayla 16 Kasım’da yeni kilo tanımı kabul edildi. Ancak bazı haberlerde yazılanın aksine tanım henüz değişmedi. Yeni tanım, dünya metroloji günü olan 20 Mayıs 2019’da kullanılmaya başlanacak.

Türkiye’yi “tartan” 54 numaralı 1 kilogram, UME’nin Gebze’de bulunan yerin 12 metre altında bulunan laboratuvarlarında korunuyor. Koruyucu bir metalin içinde duran 39 mm çapında ve 39 mm yüksekliğindeki cismin üzerinde 3 cam fanus var. Ağırlık, bu fanuslara kilitlendikten sonra kasaya konuluyor. 
 

Milliyet
 

banner31

İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.