banner244
banner230

banner234

Bu Atatürk heykeli nerede?


Hüseyin DAVUTOĞLU

Hüseyin DAVUTOĞLU

20 Ekim 2018, 17:37

Bir önceki yazımda, Hereke Halı Fabrikası’nın bahçesinde bulunun çok özel bir Atatürk heykelini yazmıştım. Bu heykel, Mustafa Kemal Atatürk ile ilgili en önemli heykel çalışmalarına imza atan heykeltıraşlardan biri olan Heinrich Krıppel tarafından yapılan özel bir eserdi. 

Kocaeli Müzesi uzmanlarınca ilimizde programlı olarak yürütülen araştırmalar sırasında keşfedilen bu heykel, Hereke Sümerbank-Kumaş fabrikası bahçesinde keşfedilmişti.

Bu heykel çok özel bir çalışma ama orijinal değildi. Bu heykelin aslında orijinali Ege Üniversitesi bahçesinde bulunuyor. Hereke’de bulunan heykel ise Krippel’in elinde çıkan replikası… 

Ve bu yazıda bir not daha eklemiştim. Aynı heykelden Kocaeli’de bir tane daha olduğu ama maalesef bu heykel kayıp. O kayıp heykelde de yine Kocaeli’den en özel farikası olan SEKA Kağıt Fabrikası’nın yıllarca bahçesinde kalmıştı…

SEKA alanında halihazırda bir Atatürk heykeli var. Atatürk’ün çok güzel heykellerinden biridir bu heykel.Atatürk’ün ayakta tasvir edildiği bu heykelde sol ayağı önde, sol eli cebinde, sağ el dirsekten kırık ve elde kağıt tutmaktadır. Baş dik, hafif sağa dönük ve bakışlar ileriye doğru kilitlenmiş bir halde yer alır. 

Bu heykel, ülkemiz en önemli heykeltıraşlarından Şadi Çalık’a ait bir eserdir. Bu eser 1968 yılında şimdiki bulunduğu alana yerleştirilmişti. 

Peki bu tarihten önce SEKA Fabrikası’nda başka bir Atatürk heykel yok muydu? Elbette böyle bir durumun olması düşünülemez bile.

İşte bu düşünce üzerinde Kocaeli Müzesi uzman ekibi özel bir çalışma başlattı. 1968 yılında önce SEKA’da nasıl bir Atatürk heykeli vardı ve bu heykel şimdi neredeydi?

SEKA arşivinde yapılan çalışma sırasında ise bugüne kadar hiç yayınlanmamış bir fotoğraf bulundu. Bu fotoğrafta, bugün ulaşım dairesi olan binanın önünde, bugün var olmayan bir

Atatürk büstü görülüyordu.  Daha önemlisi bu büst, Hereke Sümerbank Halı-Kumaş Fabrikası bahçesinde keşfedilen Heinrich Krippel büstünün aynısıydı.

Peki fotoğraflarda ortaya çıkan bu büst nerede?

Çekilen fotoğraflar 1936 yılına aitti. Aynı yerde bugün bulunan Şadi Çalık imzalı heykel ise 1968 yılına ait… Dolayısıyla söz konusu büstün bu tarihler arasında kaderinde bir değişim olduğu kesindi. Çalınmış mıydı veya hasar mı görmüştü? Yapılan çalışmalarda ise bununla ilgili henüz kesin bir bilgiye rastlanılamadı.

Bu durumda ise akla hemen şu soru gelebilir. Seka Kağıt işletmesinde yer alan büst, Hereke Sümerbank Halı-Kumaş Fabrikası’na taşınmış olabilir mi? 

Bu ihtimali pek mümkün değildir. Bu durumda o tarihe kadar Sümerbank fabrikasının Atatürk büstü yaptırmamış olması da düşünülemez…

Konuyla ilgili çalışma yapan Kocaeli Müze Müdürlüğü ekibinin tezine göre, Hereke Fabrikasının açılış tarihi olan 1933 ve Sümerbank Fabrikasının açılış tarihi olan 1936 tarihleri arasında 2 adet büst sipariş edilmiş olması kuvvetle muhtemel

Kayıp büstün Seka işletmesinin yıllar içinde değişim gösteren yapısı ile farklı bir alana taşınmış olma ihtimali göz önüne alınarak bugün İSU Genel Müdürlüğü’nün bulunduğu
alanda da incelemelerde bulunulmuş ancak bir sonuca ulaşılamamış.

İşte size Kocaeli’deki kayıp Atatürk heykel ile ilgili bilgiler. 

Umarım bir gün bu heykelin akıbeti ile ilgili daha geniş bir çalışma yapılır. Daha önemli umarım bu heykel bulur da kentimizde güzle bir yere yerleştirilir.

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.