banner373


Ayasofya’nın duvarlarında Kocaeli var!


Hüseyin DAVUTOĞLU

Hüseyin DAVUTOĞLU

03 Temmuz 2020, 16:21

Ayasofya dünya tarihin eşsiz mimari eserlerinden biri. Bu topraklarda, Türkiye Cumhuriyeti’nin himayesinde dünyanın en önemli kültür miraslarından biri.

Son günlerde yine aynı tartışma başladı, Ayasofya müze olarak kalmalı mı yoksa yeniden camiye çevrilmeli mi?

Konu ile ilgili açılan dava Danıştay’da görüldü. Danıştay 10. Dairesi'nde görülen duruşmada, Ayasofya'nın statüsüne ilişkin kararın 15 gün içerisinde yazılı olarak açıklanma kararı alındı. Danıştay, Ayasofya’yı müzeye dönüştüren Bakanlar Kurulu kararını hukuka aykırı bulur ve söz konusu kararı iptal ederse Ayasofya’nın 89 yıl sonra tekrar cami yapılmasının önü açılmış olacak.

Tartışmamın bu yönü ile ilgili değil de bugün sizlere, Ayasofya’nın duvarlarındaki Kocaeli izinden bahsetmek istiyorum. 

Ayasofya’nın ihtişamı, heybeti belki de Kocaeli olmasaydı olmayacaktı. Olsa bile bu günkü gibi olabilecek miydi, işte orası muamma.

Ayasofya’nın inşaatında kullanılan malzeme, “Od taşı” olarak bilinen bir taş. Antik çağlardan bugüne yapılar ve anıtlar için önemli bir malzeme özelliğini koruyan bu taşı, özellikle İstanbul’daki pek çok yapıda görmek mümkün. Volkanik tüflerden oluşan od taşı, İstanbul yapılarında kullanılan taşlar arasında bulunan önemli bir malzeme türü.

Farsça “Ateş” anlamına gelen “Od taşı”, ateşe dayanıklılığı dolayısıyla bu adı almıştır. Anadolu’nun farklı bölgelerinde görülmekte. Özellikle, İstanbul’daki yapılarda kullanılanları ise Anadolu Kavağı, Rumeli Kavağı, İzmit, Yalova, Karamürsel ve Şirinçavuş taraflarında açılan ocaklardan getirilirdi.

Arşiv belgelerine göre Karamürsel civarı, İstanbul yapılarının geçmişten bugüne temel pek çok ihtiyacının karşılandığı bölgelerden biri oldu. İstanbul’da yangın, deprem ve sair sebeplerle yenilenen, onarılan veya ilk defa inşa edilen pek çok yapı için gerekli görülen od taşı ve kereste malzemesi kısmen Karamürsel’den karşılandı.

Karamürsel od taşı, Kavak mevkiinden çıkarılır ve aynı mevkideki iskeleden İstanbul’a nakledilirdi. Bazı tespitlere göre, bin yıldan beri İzmit Körfezi’nin güneyinde Karamürsel sahil şeridinde yer alan kasabanın 3 kilometre güney doğusunda yerleşik Tepeköy ve 6 kilometre güneybatısında mevcut Dereköy dolaylarından od taşı temin edilmekteydi. Yalova-Karamürsel Kaytazdere bölgesinde bulunan taş ocağında çıkarılan od taşı, günümüz tarihi binalarında mevcut od taşı onarımlarının yapılmasında kullanılabilecek en uygun taş örneği olarak seçildi. 

Karamürsel od taşı tüfleri, Geç Roma, Erken Bizans (4-6.yy) ve Osmanlı 16- 18. yüzyılları arasında az sıklıkta, ancak 19. yy sonu ve 20. yy başında daha yoğun olarak Marmara Bölgesi ve özellikle İstanbul’da çokça kullanıldı.

6. yüzyılda Bizans kâgir duvarlarında kireç ve küfeki taşları, radikal biçimde örgüden çıkarılmış; büyük yoğunlukla, mesela Ayasofya’da olduğu gibi tuğla kullanılmaya başlanmıştı. Ayasofya’da sadece “Karamürsel taşı” veya “Od taşı” olarak isimlendirilen açık yeşil-gri volkanik tüfe, tek sıra olarak tuğla örgü arasında yer verilmişti. 

Erken dönem Bizans yapılarından Ayasofya’nın doğu cephesinde, giriş sövesi ve kemerinde kullanıldığı bilinmekte. Batı dillerinde “Green Stone” olarak bilinen bu taş, bütün kemerlerin ve tonozların başlarında yer almıştı. 

Ayasofya’nın durum yakın bir zamanda netleşecek ama yolunuz eğer Ayasofya’ya düşerse duvarlarına şöyle bir elinizi sürün. O duvarlarda Kocaeli var.
 

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
Ersoy Kandemir - 1 ay önce
Amman fikri bozuk hazine soygucusu,mezar ve at hırsızı çok Kocaeli’de,duymazlar inşAllah,hak iddia etmekten tut,sahte tapu bile çıkarır melunlar!