banner383


6 ekmek için tutuklanan belediye başkanı!


Hüseyin DAVUTOĞLU

Hüseyin DAVUTOĞLU

21 Ocak 2019, 17:05

31 Mart günü yeniden sandık başına gideceğiz. Kocaeli’yi yönetecek olan yeni belediye başkaları için oy vereceğiz.

Kim kazanır bilinmez elbet ama kim kazanırsa kazansın, önce dürüst ve namuslu olmasını bekleriz bu isimlerden. Hiçbir şekilde yolsuzluk yapmamasını, kimseden maddi çıkar sağlamamasını, kimseye iltimas geçilmemesini isteriz.

Biz isteriz istemesine ama başkanlar bunu yapar mı, işte orası biraz karanlık. Artık öyle bir hale geldik ki, sadece belediye başkanlığı değil hangi koltuğa oturulursa oturulsun, koltuk sahibinin kendine çıkar sağlamaya başladığı iddiası hep gündemde olmuştur.

Hiçbir belediye ve belediye başkanı yoktur ki, hakkında çeşitli iddialar gündeme gelmesin. Peki bu durumda ne gibi önlemler alınıyor, hukuksal yaptırmaları var mı? İşte orası ayrı bir tartışma konusu.

Öyle isimler gördük, öyle olaylar yaşadık ki, açık açık kendine çıkar sağlayan çok sayıda isim hiçbir şey olmamış gibi hayatına devam etti maalesef.

Peki tarihte nasıldı bu işler? Hep böyle miydi yoksa devlet gereken cezayı kesiyor muydu?

Şimdi size geçmişte, İzmit’te yaşanmış bir olayı yazmak istiyorum.

Kemal Öz’ü tanır mısınız? Cumhuriyetin ilanından sonra İzmit’in 2. Belediye başkanıdır. 1931 ile 1950 yıları arasından İzmit Belediye Başkanlığı yapan Kemal Öz, İzmit’e en fazla iz bırakan isimlerden biridir. Ama aynı Kemal Öz, bir yolsuzluk iddiası ile tutuklandığını bilir misiniz, hem de 6 ekmek için…

Yıl 1942, 2.Dünya Savaşı’nın en çetin şartları yaşanıyor. Türkiye savaşa girmemesine rağmen savaş ekonomisi ülkede ciddi sorunların yaşanmasına sebep oluyordu.  

Kocaeli, savaşın olumsuz etkisinin ülke geneline göre bir nebze daha az hissedildiği kentlerden biriydi. Kocaeli’de daha o yıllarda bile sanayi kuruluşlarının varlığı, temel tüketim maddelerini sağlayacak potansiyele sahip olması, Kocaeli için büyük şanstı.

İzmit’in nüfusu, savaşın hemen öncesinde, Baç, Yenidoğan, Orhan mahalleleriyle İzmit Körfezi kıyısının çevrelediği küçük bir alanda yoğunlaşmıştı. Aynı zamanda iş merkezi de olan Demiryolu ve Hürriyet caddeleri üzerinde az katlı ahşap evler vardı. Bu evler de Ulugazi İlkokulu’ndan ileri gitmiyordu.

O yıllarda İzmit’in belediye başkanı ise Kemal Öz…

İzmit’te çok önemli işlere imza atan Öz, aynı zamanda adı pek çok yolsuzlukla da anılıyordu.

İzmit’te yapımı savaş sırasında bile devam eden rıhtım inşaatı ile ilgili çeşitli yolsuzluk iddiaları gündemdeydi. Belediye Başkanı Kemal Öz hakkında, rıhtım inşaatında usulsüzlük yaptığı iddiaları üzerine hakkında dava açıldı. İstanbul’da görülen davada Kemal Öz beraat etti.

Kemal Öz hakkında bir suçlama dava vardı ki, onun bir müddet cezaevine girmesine bile sebep olmuştu.

Savaş yıllarında yaşanan zorluklar sebebiyle ekmek karne ile dağıtılıyordu. Ekmeğe ulaşmada güçlük çekenler İzmit Belediyesi gibi yerel hizmet birimlerinin aracılığıyla sorunun üstesinden gelmeye çalıştı. İkinci Dünya Savaşı yıllarını hafızalara kara ekmek olarak kazınan, karneyle dağıtılan ekmek, içine hangi tahıldan un konulacağından, nasıl ve kim tarafından dağıtılacağına kadar hemen her şeyiyle ana gündem maddesi oldu.

Döneme ait arşiv belgeleri ve basın kaynaklı haberlere bakıldığında toplumun ekmek sıkıntısı çekmemesi için her yolun denendiği görülüyor. Belediyenin halkı ekmeksiz bırakmamak için her yolu denediği ve başarılı da bilinen bir gerçek.

İşte o yıllarda belediye başkanı Kemal Öz’ün adı ekmek yolsuzluğuna karıştı. İzmit Belediye Başkanı Kemal Öz, turşuculuk yapan Sabahaddin Palabıyık adında birisine 6 tane ekmek karnesini “hususi olarak verdiği” iddiasıyla hakkında soruşturma başlatıldı. Tutuklanan Kemal Öz, Milli Korunma Mahkemesi’ne sevk edildi

1942 yılının Ekim ayında yaşanan ve büyük yankı bulan bu gelişmeyle devletin ekmekle ilgili suiistimallere göz yummayacağı mesajı verilmişti. Bu olaydan yaklaşık iki ay önce Ankara’da hazırlanıp gönderilen Bilecik, Kocaeli, İstanbul ve Bursa vilayetlerinin eylül ve ekim ayına ait karnelerinin kaybolduğu anlaşılmıştı. Olay İstanbul için gönderilenlerin Haydarpaşa’da sayılmasıyla ortaya çıkmıştı. Yapılan tahkikat sonunda bir usulsüzlük olmadığı yönünde görüş bildirilmişti ama yönetimin bu karardan tatmin olmadığı, karne yolsuzluklarının üzerine gideceği anlaşılmıştı. Bu nedenle İzmit Belediye Başkanı Kemal Öz, kapsamlı araştırma yapılmadan tutuklanıp mahkemeye sevk edilmesinde bir sakınca görülmemişti.

Haksız yere ekmek karnesi vermekle suçlanan Kemal Öz’se yargılama sonrasında beraat etti. Ardından İzmit’in un ihtiyacının temin edildiği Konya’daki Civelek Fabrikası’na on teneke gaz gönderme emrini verdiği için ihbar edilip Milli Korunma Kanunu’na muhalefet ederek İzmit’e tahsis edilen gazlardan bir kısmını adı geçen fabrikaya satmakla suçlandı.

Yargılama sonrasında “hizmet ve şehre ekmek temini gayesini teshil ettiği” yorumuyla hakkında beraat kararı verildi.

İşte 1942 yılında yaşanan olay. Bugün milyonlarca liralık yolsuzlarla anılan ama hala koltuğunda rahat rahat yayılanlar, geçmişte ise 6 ekmek için cezaevine girenler…

Yorum sizin…

Kaynak: İkinci Dünya Savaşı Yıllarında Kocaeli’nin Sosyo-Ekonomik Durumu Üzerine Bir İnceleme - Safiye KIRANLAR

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.